Thành cổ Đồng Hới & Di tích lịch sử hào hùng ở Quảng Bình

Thành phố Đồng Hới, trái tim của Quảng Bình, ẩn chứa vẻ đẹp hiền hòa, thơ mộng bên dòng sông Nhật Lệ. Nơi đây không chỉ là điểm du lịch hấp dẫn mà còn lưu giữ những di tích lịch sử quý giá.

Trong đó, Thành Cổ Đồng Hới là minh chứng hùng hồn cho lịch sử hào hùng của vùng đất này. Nơi đây từng là công trình quân sự vững chắc, ghi dấu những hy sinh anh dũng của người dân trong chiến tranh. Hãy cùng Phong Nha Explorer khám phá những dấu ấn lịch sử đặc biệt tại Thành cổ Đồng Hới!

Đôi nét về thành cổ Đồng Hới Quảng Bình – Chứng nhân lịch sử

Thành cổ Đồng Hới (Định Bắc Trường Thành) là điểm đến hấp dẫn tại Đồng Hới. Nằm trên tuyến đường xuyên Việt Bắc – Nam, thành lũy quân sự này được xây dựng trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh.

Với vị trí chiến lược, thành cổ trấn giữ con đường huyết mạch, phía Bắc nối Hà Nội, Đông giáp sông Nhật Lệ, Tây gần rừng, Nam thông Huế, trở thành điểm nút quan trọng ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử.

Thành cổ Đồng Hới được hình thành như thế nào?

Thành Đồng Hới được khởi công xây dựng vào năm 1812 trên đất của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, nơi từng là vị trí của Tường thành Trấn Ninh đồn Đông Hải (1774). Ban đầu, thành chỉ được đắp đất đơn sơ, phản ánh sự khiêm tốn trong giai đoạn đầu xây dựng.

Sau khi vua Gia Long mất, vào khoảng năm 1820-1840, vua Minh Mạng thứ 5 cho xây dựng lại thành cổ Quảng Bình bằng gạch và đất đá.

Năm 1824, vua Minh Mạng yêu cầu sĩ quan người Pháp Olivic De Puname thiết kế lại thành Đồng Hới theo phong cách kiến trúc Vô Băng, mở 3 cửa thành Bắc – Đông – Nam. Năm 1842, vua Thiệu Trị cho tu sửa lại thành và các cửa thành của hệ thống đồn lũy. Thành cổ có kiến trúc độc đáo theo kiểu “Múi Khế” với 4 múi nhỏ và 4 múi lớn theo hướng Tây Bắc – Đông Nam và Tây Nam – Đông Bắc.

Dấu ấn lịch sử tại Thành cổ Đồng Hới

Thành cổ Quảng Bình là minh chứng hùng hồn cho những trang sử hào hùng của dân tộc, từ thời Lý Thường Kiệt, Lê Thánh Tông, Nguyễn Huệ đến những năm chiến tranh chống Pháp, Mỹ, góp phần bảo vệ nền độc lập, tự do cho đất nước.

Năm 1885, quân Pháp tấn công miền Trung, thành cổ Quảng Bình trở thành tuyến phòng thủ cuối cùng của triều Nguyễn. Tuy nhiên, trước sự bất lực của triều đình, thành Đồng Hới thất thủ vào tay Pháp vào ngày 19/7/1885. Sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của thời kỳ Quảng Bình bị đô hộ bởi thực dân Pháp.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Quảng Bình và Đồng Hới đồng lòng vùng lên khởi nghĩa, giành chính quyền vào đêm 22-23/8/1945. Thành cổ Đồng Hới rợp bóng cờ đỏ sao vàng, niềm vui chiến thắng rạng ngời trên gương mặt mỗi người, tinh thần cách mạng bừng sáng.

Đồng Hới đối mặt với nguy cơ bị giặc Pháp xâm lược vào tháng 3/1947. Ba lần tấn công bằng máy bay, tàu chiến và xe lội nước của Pháp đều bị quân dân địa phương đánh chặn. Tuy nhiên, trước sức mạnh áp đảo của địch, quân ta buộc phải rút lui để củng cố quân lực. Cuối cùng, thực dân Pháp chiếm được thành Đồng Hới.

Dù được củng cố phòng thủ kiên cố, thành Quảng Bình vẫn hứng chịu liên tiếp các cuộc tấn công của quân dân Đồng Hới và Việt Minh trong suốt 9 năm kháng chiến.

Cuối cùng, thắng lợi của cuộc kháng chiến trường kỳ đã đến khi Pháp thất bại thảm hại ở Điện Biên Phủ và phải ký Hiệp định Giơnevơ. Ngày 18/8/1954, thành Đồng Hới được giải phóng hoàn toàn.

Thành cổ Đồng Hới, mục tiêu trọng điểm trong chiến tranh phá hoại của Mỹ, hứng chịu tổn thất nặng nề. Hệ thống tam quan và cầu vòm bằng gạch bị tàn phá, nửa phần phía Bắc và Tây nứt, trũng, chia thành 15 đoạn, nhiều đoạn còn lưu giữ dấu tích đạn dược.

Kiến trúc và vẻ đẹp Thành cổ Đồng Hới

Thành được thiết kế hình học độc đáo, góc cạnh phù hợp với chiến lược quân sự. Con hào sâu rộng bao quanh, tăng cường phòng thủ. Kiến trúc kết hợp tinh hoa Châu Âu và địa phương, thể hiện qua kỹ thuật xây dựng bằng gạch nung cao, vữa trộn mật mía và cát, không tô trát.

Thành quách đồ sộ với chu vi 1860m, cao 4m, tường dày 1,35m và móng sâu 2m. Mặt chính hướng Tây, thành có 3 cổng lớn: Đông, Bắc, Nam.

Các cổng đều được trang trí bởi những gian nhà tám mái uy nghi. Bên ngoài, những cây cầu gạch vòm dẫn ra khỏi thành. Cổng Nam và Bắc được xây lệch nhau để tăng cường phòng thủ, khiến kẻ địch khó quan sát bên trong.

Thành Đồng Hới, được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia vào ngày 21/01/1992, đã được trùng tu vào tháng 8 năm 2005 với kinh phí khoảng 31 tỷ đồng.

Ngày nay, thành cổ được phục dựng bằng gạch, các đường đi được lát gạch, hệ thống đèn điện sáng bóng. Thành cổ vẫn là trung tâm của thành phố, là nơi đặt các cơ quan chính quyền quan trọng của tỉnh Quảng Bình.

Con hào xưa nay là dòng sông trong vắt, bao quanh thành. Bên ngoài hào phía nam và đông đã trở thành công viên nhỏ với những quán cà phê phục vụ du khách.

Dù chỉ còn dấu tích, Tòa thành cổ Đồng Hới vẫn là biểu tượng kiêu hùng của lịch sử, đồng hành cùng Quảng Bình phát triển. Nằm giữa lòng thành phố trẻ, di tích này là minh chứng cho quá khứ hào hùng, góp phần tô điểm cho bức tranh đô thị năng động.

Kinh nghiệm du lịch thành cổ Đồng Hới

Thành cổ Đồng Hới ở đâu?

Thành Quảng Bình tọa lạc tại trung tâm thành phố Đồng Hới, cách biển Nhật Lệ 1500m. Di tích này từng thuộc 2 xã Đông Hải và Phú Minh, nay là phường Hải Đình và Đồng Phú.

Nằm gần đó là những điểm du lịch hấp dẫn như Nhà thờ Tam Tòa, Quảng trường Hồ Chí Minh, mang đến cơ hội khám phá lịch sử và văn hóa Đồng Hới cho du khách.

Từ Nhà thờ Tam Tòa, bạn có thể dễ dàng tiếp cận các di tích lịch sử của Đồng Hới. Chỉ mất hơn 10 phút đi bộ hoặc 2 phút lái xe qua đường Nguyễn Du và Quách Xuân Kỳ để khám phá. Quảng Bình Quan, một phần thành cổ, cũng chỉ cách Cửa Đông 600m đi bộ.

Đi đến thành cổ Đồng Hới bằng phương tiện gì?

Đồng Hới, điểm dừng chân lý tưởng trên hành trình xuyên Việt, thu hút du khách bởi khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và di sản lịch sử phong phú.

Lựa chọn phương tiện di chuyển phù hợp là điều cần thiết để khám phá trọn vẹn vẻ đẹp của thành phố. Từ đường hàng không, đường sắt, đường thủy đến đường bộ, Đồng Hới mang đến nhiều lựa chọn thuận tiện cho du khách.

Đến Đồng Hới, bạn có thể lựa chọn di chuyển bằng máy bay (Vietjetair, Vietnam Airlines, Bamboo Airway), tàu hỏa hoặc xe khách. Máy bay giúp bạn tiết kiệm thời gian (chỉ hơn 1 giờ bay) nhưng chi phí cao hơn.

Tàu hỏa vừa cho bạn chiêm ngưỡng khung cảnh tuyệt đẹp, vừa tiết kiệm chi phí hơn máy bay. Xe khách là lựa chọn tiết kiệm nhất nhưng mất nhiều thời gian di chuyển.

Để khám phá Đồng Hới trọn vẹn, thuê xe máy là lựa chọn tối ưu. So với đi bộ, taxi, xe điện, xe máy giúp bạn tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời chủ động hành trình, di chuyển đến mọi điểm đến mà không lo ngại về khoảng cách.

Từ cụm di tích lịch sử Thành cổ Quảng Bình – Quảng Bình Quan – Nhà thờ Tam Tòa đến những địa điểm khác, xe máy sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng, mang đến cho bạn trải nghiệm du lịch trọn vẹn và đầy thú vị.

Lịch trình kết hợp khi đến thăm Thành Đồng Hới

Nằm ngay trung tâm thành phố, bạn dễ dàng ghé thăm thành cổ Đồng Hới. Check in tại cổng Đông thành trên đường Lê Duẩn (gần khách sạn Sài Gòn Quảng Bình), dạo quanh thành để chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính và giá trị lịch sử.

Khám phá vẻ đẹp Quảng Bình trọn vẹn hơn với hành trình kết hợp tham quan thành cổ và các điểm du lịch Đồng Hới như Nhà thờ Tam Tòa, Tượng đài Mẹ Suốt, Chợ Đồng Hới… Nơi đây hội tụ nét đẹp thiên nhiên và kiến trúc độc đáo, hứa hẹn mang đến cho bạn những trải nghiệm khó quên.

Đồng Hới, trung tâm của Quảng Bình, là điểm hẹn của những tín đồ ẩm thực. Nơi đây tập trung nhiều quán ăn nổi tiếng với hương vị đặc trưng như lươn đồng chị Ngạnh (18 Hoàng Hoàng Diệu), Nem – Bún Thịt Nướng Ly Ly (24 Hai Bà Trưng) và Bánh khoái Tứ Quý Quảng Bình (17 Cô Tám).

Hãy dành thời gian khám phá những địa chỉ này để trải nghiệm trọn vẹn nét ẩm thực độc đáo của Quảng Bình.

Cửa Đông thành Đồng Hới 

Cửa Đông thành Đồng Hới, tọa lạc trên đường Lê Duẩn, sát sông Nhật Lệ, là một phần quan trọng của Thành cổ Quảng Bình còn sót lại.

Đoạn thành phía Đông từng có 3 cổng và 2 cầu Nam – Bắc, nay bị sập do chiến tranh. Cây cầu phía Đông vẫn còn nhưng không còn nguyên vẹn.

Dù bị tàn phá bởi chiến tranh, Thành Đồng Hới vẫn giữ nguyên nét cổ xưa. Từ năm 2002-2009, cổng phía đông, cầu và những bức tường còn lại được trùng tu, tôn tạo bởi ngành văn hóa tỉnh Quảng Bình. Các phần tường mới được xây dựng bằng gạch có màu sắc khác biệt, dễ dàng nhận biết.

Quảng Bình Quan – Di tích được phục chế

Nằm trong Hệ thống Lũy Thầy, Quảng Bình Quan là di tích còn sót lại của thành cổ Đồng Hới, được phục dựng gần đây. Đây là điểm đến hấp dẫn khi du lịch Quảng Bình.

Nằm ở trung tâm phường Đông Hải, Quảng Bình Quan được bao quanh bởi bốn con đường: đường Mẹ Suốt, đường Đức Ninh, đường vào Huế và đường lên Hà Nội. Nơi đây từng được gọi là cửa vào dinh Quảng Bình hoặc cổng Bình Quan.

Xây dựng năm 1631, Quảng Bình Quan là hệ thống tường thành đất, bảo vệ Hoàng thành nhà Nguyễn. Nằm ở vị trí chiến lược, nó kiểm soát trục đường bộ Bắc-Nam và cửa sông Nhật Lệ, đảm bảo an ninh quốc phòng.

Được trùng tu vào năm 1961, Quảng Bình Quan gần như bị phá hủy hoàn toàn bởi bom Mỹ năm 1965. Nay đã được khôi phục lại, công trình lịch sử này thu hút du khách qua lại tỉnh Quảng Bình.

Nổi tiếng với giá trị lịch sử và nghệ thuật, Quảng Bình Quan đã trở thành cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học và thơ ca.

Đến Quảng Bình, đừng bỏ lỡ Đồng Hới – thành phố xinh đẹp với danh lam thắng cảnh nổi tiếng và những di tích lịch sử như Thành cổ Đồng Hới.

Nơi đây ẩn chứa những câu chuyện lịch sử lay động lòng người, giúp bạn hiểu thêm về xứ sở hoa hồng thanh bình.