Quảng Bình, đặc biệt là Lệ Thủy, tự hào là quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Anh cả của dân tộc. Nơi đây cũng là cái nôi của Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lưu giữ nét đẹp truyền thống lâu đời.
I. Lịch sử Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang
Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang, một truyền thống lâu đời của người Lệ, ban đầu là nghi thức cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa.
Đồng thời, lễ hội cũng là dịp để thanh niên trai tráng thi tài, rèn luyện sức khỏe, sẵn sàng đương đầu với thiên nhiên khắc nghiệt.
Đội thuyền đua tranh quyết liệt.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, niềm vui độc lập của đất nước hòa quyện cùng không khí lễ hội truyền thống.
Huyện Lệ Thủy, Quảng Bình đã chọn Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang để mừng Tết Độc lập, thể hiện tinh thần tự hào và hướng về truyền thống văn hóa độc đáo của dân tộc.
II. Một Lễ hội truyền thống ý nghĩa cho tất cả mọi người
Lễ hội truyền thống ở Lệ Thủy không chỉ là cuộc thi dành cho nam giới mà còn là sân chơi chung cho cả nam và nữ. Các đội đua được tuyển chọn từ những người khỏe mạnh và tài năng nhất, đại diện cho các thôn, xã, cùng tranh tài trên sông nước.
Đại Phong đồng lòng chèo thuyền.
Nam thường thi đấu trên thuyền bơi, hai hàng chèo theo nhịp của người gõ nhịp giữa thuyền. Nữ thi đấu trên thuyền đua, đứng thành một hàng, dùng chèo hoặc dầm để về đích theo tiếng gõ nhịp ở đầu thuyền.
III. Toàn cảnh Lễ hội đua, bơi thuyền rộn ràng ở Lệ Thủy
Du khách đến Lệ Thủy vào đầu tháng 9 sẽ bị cuốn hút bởi Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang, náo nhiệt hơn cả Tết Nguyên Đán.
Không chỉ là món ăn tinh thần của người dân, lễ hội còn là nét văn hóa đặc trưng của xứ Quảng, được lưu giữ qua những câu ca dao mộc mạc, thân thương.
1. Công tác chuẩn bị kỹ lưỡng
Một tháng trước lễ hội, những trai khỏe, gái mạnh được tuyển chọn và rèn luyện không ngừng. Họ được tiếp sức bởi những món ăn ngon, lời động viên, và cổ vũ của người dân.
Tinh thần đoàn kết và lòng nhiệt huyết của cả cộng đồng đã tạo nên một lễ hội thành công rực rỡ.
Thuyền bơi trên sông Kiến Giang
Chiếc thuyền thi đấu được lựa chọn kỹ càng, đóng chắc chắn, lau chùi sạch sẽ. Trước khi lên đường, trưởng thôn còn đưa thuyền đi cúng bái thần linh, cầu mong Lễ hội diễn ra suôn sẻ và đội đua chiến thắng.
2. Sông Kiến Giang dài rộng đón chào những đoàn đua
Gần Tết Độc lập, sông Kiến Giang như “lây” niềm hân hoan của lễ hội, rộn ràng chờ đợi ngày cuộc đua. Ngày hội đến, dòng sông chứng kiến những dãy thuyền thẳng tắp, các đội đua bơi tràn đầy nhiệt huyết, hừng hực khí thế.
Thuyền tập trung Ngã ba Mũi Viết trước khi đua.
Đường đua trên sông Kiến Giang là thử thách cam go với các vận động viên. Nam giới phải chinh phục 24km, nữ 15km. Khởi đầu từ ngã ba Mũi Viết, thuyền nam về đích tại cầu Xuân Phong sau khi vòng trở lại từ cồn nổi thôn Xuân Bồ.
Thuyền nữ cũng xuất phát từ ngã ba Mũi Viết nhưng vòng trở lại ở đoạn ngoẹo cổ cò. Điểm trở cua là nơi kịch tính nhất, tạo cơ hội cho các đội bứt phá nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ chìm thuyền.
Cồn nổi trên sông Kiến Giang, Xuân Bồ.
3. Không gian tràn ngập sắc màu
Mỗi độ 2/9, huyện Lệ Thủy chìm trong sắc màu rực rỡ. Từ nhiều ngày trước, người dân háo hức treo cờ đỏ sao vàng trước nhà, tạo nên khung cảnh như “rừng cờ tung bay”. Bên cạnh đó, sắc màu sặc sỡ của cờ trang trí dọc sông Kiến Giang và trên cầu, tô điểm thêm không khí lễ hội náo nhiệt.
Các đội thuyền với màu sắc rực rỡ
Ngày hội đến, dòng sông nhuộm sắc rực rỡ bởi những chiếc thuyền rồng. Màu đỏ, vàng, xanh tươi mới được tô điểm bởi hình ảnh linh thiêng của những con rồng với đôi mắt có hồn, vảy tinh tế. Trang phục mỗi đội đua độc đáo, riêng biệt, cùng lá cờ, băng rôn cổ kính, tạo nên bức tranh lễ hội vui tươi, rực rỡ sắc màu.
4. Không khí náo nức của những khán giả nhiệt thành
Từ già trẻ lớn bé, mọi người đều hối hả ra bờ sông Kiến Giang, tranh nhau giành chỗ xem đò bơi, đò đua. Cầu Phong Xuân, cầu Liên Xuân đông kín người, ai cũng mong muốn được chứng kiến và cổ vũ những màn tranh tài kịch tính. Không khí thi đấu càng sôi động, tinh thần cổ vũ càng cuồng nhiệt, tạo nên một lễ hội náo nhiệt trên sông Kiến Giang.
Cổ vũ sôi nổi.
Không khí lễ hội sôi động với tiếng hò reo, tiếng trống, tiếng mõ vang vọng. Người dân hai bên bờ sông chật kín, cầm nón, mũ vẫy liên tục cổ vũ cho các đoàn đua.
Nhiều người còn mang theo chày cối, xoong nồi, thậm chí lội xuống sông hay chạy xe máy theo đoàn để không bỏ lỡ bất kỳ khoảnh khắc nào của lễ hội đua, bơi thuyền.
IV. Những đặc sản, món ăn truyền thống trong ngày Quốc Khánh 2/9 ở Lệ Thủy Quảng Bình
Ngày Quốc Khánh không chỉ là dịp vui mừng mà còn là ngày tưởng nhớ công lao của những người đã hy sinh vì đất nước.
Người dân Quảng Bình tổ chức lễ hội mừng Tết Độc lập, bày mâm cơm dâng lên Bác Hồ, Bác Giáp và ông bà tổ tiên. Bên cạnh đó, họ còn chuẩn bị những món ăn đặc sản hấp dẫn, tạo nên không khí ấm cúng và tự hào.
1. Vịt quay Lệ Thủy
Quảng Bình nổi tiếng với những món ngon từ vịt, đặc biệt là vịt quay Lệ Thủy. Nuôi vịt sạch theo phương pháp truyền thống, người dân địa phương đã tạo ra những món ăn độc đáo, hấp dẫn. Da vịt quay giòn tan, vàng ươm như quét mật, thịt bên trong mềm ngọt, dai vừa, đậm đà, khiến du khách phải say mê.
Món vịt quay vàng ươm hấp dẫn
Họ hàng sum họp, cùng nhau trò chuyện rôm rả và thưởng thức những món ngon nhà làm, bên ly bia mát lạnh hay nước ngọt giải khát là niềm vui giản dị mà nhiều người yêu thích. Những món ăn ấy cũng là nét đẹp văn hóa, thường xuất hiện trong mâm cơm thịnh soạn chào đón đoàn đua trở về sau những nỗ lực hết mình.
2. Nhút tép đồng
Lệ Thủy nổi tiếng với món nhút tép đồng, món đặc sản được du khách ưa chuộng mua về làm quà. Mắm nhút tép đồng có vị chua ngọt đậm đà, màu đỏ tươi, thơm nức, khác hẳn với những loại mắm khác. Cặp đôi hoàn hảo cho nhút tép đồng là thịt ba chỉ luộc béo ngậy, non mềm, ăn cùng cơm nóng vô cùng đưa miệng.
Món chấm Quảng Bình: Nên thử!
Nhút tép đồng là đặc sản của Lệ Thủy, được làm từ tép tươi rói kết hợp với thính gạo, thính ngô, muối tinh và bí quyết gia truyền. Hương vị đặc trưng của món ăn này đã trở thành một phần không thể thiếu trong mâm cơm của người dân địa phương.
3. Thịt chuột đồng Lệ Thủy xào sả ớt
Nổi tiếng với ruộng lúa bạt ngàn, Lệ Thủy còn được biết đến với món ăn đặc sản từ chuột đồng. Do ăn lúa, gạo nên chuột đồng trở thành nguyên liệu chế biến món ngon dân dã, an toàn. Du khách thường được giới thiệu món thịt chuột đồng xào sả ớt, một hương vị độc đáo của vùng quê.
Thịt chuột đồng xào thơm ngon
Thịt chuột đồng được sơ chế kỹ, băm nhỏ, ướp gia vị đậm đà. Sau đó, xào với sả ớt, thêm ớt bột Lệ Thủy, một số gia đình còn cho thêm lạc đập dập.
Món ăn dậy mùi thơm, thịt mềm, ngọt, thấm đượm vị sả ớt, không hề hôi như nhiều người nghĩ. Bày ra đĩa, thêm rau thơm và tiêu, ai nhìn cũng muốn thưởng thức ngay.
V. Những điểm du lịch không nên bỏ lỡ ở Lệ Thủy
1. Di tích nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Sau lễ hội đua thuyền sôi động, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm di tích Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp bên sông Kiến Giang, làng An Xá, Lộc Thủy. Nơi đây lưu giữ những kỷ vật quý giá về tuổi thơ và hành trình trở thành vị tướng tài ba của Bác Giáp.
Ngôi nhà giản dị, nằm giữa vườn cây xanh mát, là minh chứng cho lối sống thanh bạch và lòng yêu nước của vị lãnh tụ vĩ đại. Chuyến thăm di tích sẽ là trải nghiệm đầy xúc động, giúp bạn hiểu thêm về con người và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Ngôi nhà Đại tướng ẩn mình giữa vườn cây xanh mát.
2. Điểm du lịch lý tưởng – Thác Tam Lu, sông Long Đại
Sau khi tưởng nhớ vị anh hùng, du khách có thể khám phá vẻ đẹp hoang sơ của thác Tam Lu, Lệ Thủy. Nằm ẩn mình trong núi non trùng điệp, thác Tam Lu được ví như dải tóc thiếu nữ, đổ xuống dòng Long Đại mênh mông.
Hành trình khám phá bắt đầu từ bến Long Đại, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, trải qua suối Cổ Tràng, thác Chân Lụa, bản Dốc Mây, đến thác Tam Lu kỳ thú.
Sông Long Đại – Thác Tam Lu
Ngược dòng Long Đại là hành trình lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá. Phong cảnh hữu tình với núi non hùng vĩ và văn hóa bản làng ven sông tạo nên trải nghiệm độc đáo.
Vẻ đẹp hoang sơ của dãy núi đá, tựa như một tiểu Hạ Long, cùng thác Tam Lu kỳ vĩ cao 20m, nước chảy ào ào, ba bậc trắng xóa, chắc chắn sẽ để lại ấn tượng khó phai. Mùa hạ ở Long Đại dịu mát, dễ chịu, là thời điểm tuyệt vời để du khách đến thưởng ngoạn.
3. Chùa Hoằng Phúc – ngôi chùa cổ nhất miền Trung
Nằm ẩn mình trong lòng xã Mỹ Thủy (huyện Lệ Thủy, Quảng Bình), chùa Hoằng Phúc – hay còn gọi là chùa Trạm, chùa Quan – là một trong những ngôi chùa cổ kính nhất vùng đất Quảng Bình.
Với lịch sử hơn 700 năm, ngôi chùa lưu giữ dấu ấn chuyến vân du phương Nam của Phật hoàng Trần Nhân Tông (1301), khi ông dừng chân tại am Tri Kiến để truyền giảng Phật pháp.
Chùa Hoằng Phúc Quảng Bình – Ngôi chùa cổ kính.
Nơi đây không chỉ là chốn thanh tịnh, mà còn là minh chứng hùng hồn cho lịch sử rạng ngời của dân tộc, khơi dậy niềm tự hào về một thời vàng son huy hoàng.
4. Hang Chà Lòi – mê cung tráng lệ trần gian
Nằm dưới chân dãy núi đá vôi phía Tây Bắc huyện Lệ Thuỷ, hệ thống hang Chà Lòi là điểm đến mạo hiểm thu hút du khách.
Trước khi khám phá vẻ đẹp kỳ bí của hang động, du khách có thể tận hưởng không gian mênh mông của thảo nguyên xanh, cắm trại, đốt lửa. Bên trong hang, những hoạt động như đi bộ, leo trèo, bơi lội hứa hẹn mang đến trải nghiệm thú vị.
Hang Chà Lòi: Thạch nhũ, măng đá muôn hình kỳ ảo.
Hình ảnh lễ hội đua thuyền náo nhiệt hàng năm vẫn in đậm trong tâm trí người dân Lệ Thủy nơi đây. Niềm tin vào một mùa lễ hội rộn ràng, suôn sẻ trong tương lai vẫn luôn hiện hữu.